Góc nhìn

Trong kinh tế học, mọi quyết định, từ điều nhỏ bé trong đời sống mỗi người đến chính sách, chiến lược tầm quốc gia, đều chịu chi phối bởi hai loại chi phí nền tảng là chi phí cơ hội và chi phí giao dịch. Mặc dù những khái niệm này chủ yếu được trình bày trong các giáo trình kinh tế học, song tầm quan trọng của chúng lại vượt xa bình diện kinh tế, trở thành hai thước đo chất lượng của mọi hệ thống quản trị nhà nước và xã hội, mọi chính sách công và mọi cấu trúc thể chế. Điều thú vị là ngay cả những người chưa từng học kinh tế vẫn liên tục đối mặt với hai loại chi phí này hằng ngày, bởi chúng gắn với bản chất khan hiếm của nguồn lực và những rào cản trong tương tác xã hội. Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn cải cách thể chế sâu rộng, việc hiểu đúng và vận dụng đầy đủ hai khái niệm này có ý nghĩa sống còn đối với các nhà hoạch định và thực thi chính sách, bất kể ở cấp trung ương,...

Việc Quốc hội đang xem xét sửa đổi Nghị quyết 98 về cơ chế, chính sách đặc thù cho TP.HCM thể hiện rõ nỗ lực củaAC trung ương nhằm tháo gỡ rào cản thể chế và trao thêm dư địa chính sách cho thành phố đầu tàu, nhất là sau hợp nhất cùng Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Những đề xuất mới như hoàn thiện khung pháp lý cho khu thương mại tự do (FTZ), mở rộng danh mục dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược, cho phép sử dụng quỹ đất khai thác từ mô hình TOD để thanh toán dự án đường sắt đô thị, hay phân quyền mạnh hơn trong quyết định ranh giới FTZ, đều là những bước tiến quan trọng. Sự điều chỉnh này cho thấy nhận thức ngày càng rõ rệt về việc thể chế hiện hành chưa theo kịp quy mô, tốc độ và tính chất đặc thù của một siêu đô thị như TP.HCM mới. Tuy vậy, dù các sửa đổi này đáng hoan nghênh, chúng chủ yếu vẫn chỉ là bổ sung từng mảng chức năng, trong khi mô hình quản trị mà TP.HCM...

Tổng vốn đăng ký chảy vào ngành bất động sản trong 6 tháng đầu năm 2025 là hơn 184.000 tỷ đồng, chiếm đến 60% tổng vốn đăng ký của doanh nghiệp thành lập mới, và do đó là quán quân thu hút vốn của nền kinh tế, vượt xa ngành công nghệ chế biến chế tạo với chỉ gần 110.000 tỷ đồng. Nhớ lại, năm 2024, ngành bất động sản cũng đứng thứ 2 về thu hút vốn, với gần 300.000 tỷ đồng, chỉ sau ngành thương mại (415.000 tỷ đồng) và cũng vượt xa ngành chế biến chế tạo (195.000 tỷ đồng). Cập nhật hơn đến 9 tháng đầu năm, tổng vốn đăng ký thành lập doanh nghiệp mới vào bất động sản lên đến gần 335 nghìn tỷ đồng, hơn gấp đôi số vốn chảy vào lĩnh vực công nghiệp chế biến chế tạo 161,5 nghìn tỷ đồng. Kết quả này tương quan với sự tăng giá trên thị trường bất động sản. Trong thập kỷ qua, Việt Nam đã trở thành một trong những quốc gia có tốc độ tăng giá bất động sản nhanh nhất khu vực. Theo các thống kê mới nhất từ Global Property...

Nền kinh tế hiện đại không lớn lên trong tĩnh lặng mà trong những chuyển động nhỏ, liên tục và bền bỉ của đổi mới. Đó là tinh thần cốt lõi của Giải Nobel Kinh tế năm 2025, khi ba học giả Joel Mokyr, Philippe Aghion và Peter Howitt được vinh danh vì đã lý giải được một trong những quy luật sâu xa nhất của phát triển: tăng trưởng bền vững bắt đầu từ khả năng chấp nhận và tổ chức sự thay đổi. Ba ông, đến từ ba truyền thống học thuật khác nhau, sử học kinh tế, kinh tế học tăng trưởng và lý thuyết đổi mới, đã gặp nhau ở một điểm chung, đó là xã hội chỉ có thể đi xa nếu biết phá vỡ cái cũ để làm mới chính mình. Giáo sư Joel Mokyr, người Mỹ gốc Hà Lan và có mang dòng máu Israel, giảng dạy tại Đại học Northwestern (Mỹ), được xem là một trong những nhà sử học kinh tế có ảnh hưởng nhất thế giới. Ông dành cả sự nghiệp để đi tìm câu trả lời cho câu hỏi kinh điển: vì sao phương Tây cất cánh? Trong các...

Tăng trưởng kinh tế nhanh đóng vai trò then chốt trong việc giúp Việt Nam thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình, rút ngắn khoảng cách với các quốc gia tiên tiến và hướng tới mục tiêu trở thành nền kinh tế có thu nhập cao trong hai thập niên tới. Ước muốn đưa Việt Nam vào quỹ đạo tăng trưởng kinh tế nhanh để không bị tụt lại với các nước là hoàn toàn chính đáng, bởi điều này không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn thúc đẩy phát triển xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo nền tảng vững chắc cho một Việt Nam thịnh vượng trong tương lai. Tuy nhiên, bên cạnh mục tiêu tăng trưởng nhanh, chúng ta cần hết sức lưu ý và chủ động ứng phó với những mặt trái mà quá trình này có thể mang lại. Việc theo đuổi tăng trưởng cao nếu thiếu sự cân bằng và bền vững sẽ dễ dẫn đến nhiều rủi ro và hệ quả xấu, trong ngắn hạn là bất ổn vĩ mô, bong bóng tài sản; trong dài hạn là suy thoái tài nguyên, ô nhiễm...

Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân là một bước tiến mang tính lịch sử, phản ánh sự chuyển biến căn bản trong nhận thức về vai trò, vị trí và đóng góp của khu vực tư nhân trong nền kinh tế quốc gia. Tuy nhiên, từ chủ trương đúng đắn này đến thực tiễn triển khai còn một khoảng cách rất lớn, đòi hỏi phải có sự thay đổi mạnh mẽ và quyết đoán hơn nữa trong tư duy chính sách. Việc Chính phủ sớm trình Quốc hội các cơ chế, chính sách đặc biệt dành cho kinh tế tư nhân thể hiện tinh thần đổi mới, khẩn trương và trách nhiệm. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, không ít chính sách ban hành ra còn dè dặt, có xu hướng quá thận trọng. Tình trạng “vừa mở vừa lo”, “vừa đạp ga vừa đạp phanh” đã vô hình trung tạo ra không ít rào cản không cần thiết, hạn chế sức bật vốn có của kinh tế tư nhân. Điều quan trọng nhất hiện nay là phải nhanh chóng chuyển từ chủ trương sang các bước thực hiện cụ...

Năm 2045 sẽ là một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử dân tộc. Đó là tròn một thế kỷ từ ngày khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, cũng là năm mà đất nước đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao. Mục tiêu này là biểu tượng cho sự trưởng thành toàn diện của dân tộc, là sự khẳng định vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Câu hỏi ai sẽ là chủ nhân của Việt Nam 2045 vì thế mang ý nghĩa sâu xa, đó là ai sẽ gánh vác trọng trách đưa đất nước từ hiện tại đến tương lai và cần chuẩn bị những gì để thế hệ ấy đủ năng lực đảm đương sứ mệnh lịch sử. Chủ nhân của Việt Nam 2045 trước hết chính là thế hệ trẻ hôm nay, những học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, những bạn trẻ đang từng bước khởi nghiệp và khẳng định bản thân. Đến năm 2045, họ sẽ ở độ tuổi bốn mươi đến sáu mươi, giai đoạn sung sức nhất về trí tuệ, kinh nghiệm và bản lĩnh. Đó chính là Gen Z...

Trong bốn thập kỷ đổi mới, Việt Nam đã tiến hành quá trình xây dựng và hoàn thiện thể chế pháp lý với tốc độ nhanh chóng. Số lượng luật, nghị quyết, chiến lược và kế hoạch ngày càng nhiều, bao quát hầu hết các lĩnh vực từ kinh tế, xã hội, văn hóa đến môi trường, hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, nghịch lý lớn nhất lại nằm ở chỗ, càng nhiều văn bản thì khoảng cách giữa những gì được quy định và những gì diễn ra trong đời sống càng trở nên rõ nét. Người dân, doanh nghiệp và ngay cả bộ máy nhà nước đều nhận thấy một thực tế là chính sách đúng đắn chưa chắc đã đi vào thực tế; ngược lại, không ít chủ trương tiến bộ lại bị biến dạng, trì trệ hoặc nằm im sau khi được ban hành. Từ đó, có thể khẳng định rằng đột phá hiện nay không còn nằm ở khâu ban hành thêm luật hay nghị quyết mà nằm ở khả năng tổ chức thực thi chính sách, tức biến quy định thành hành động, biến ý chí chính trị thành kết quả cụ thể. Thực...

Bản dự thảo báo cáo chính trị của TP.HCM+ xác định đến sáu khâu đột phá, gồm thể chế, hạ tầng, khoa học – công nghệ, nhân lực, kinh tế tư nhân và văn hóa. Về mặt hình thức, đây đều là những lĩnh vực trọng yếu, có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển lâu dài của một siêu đô thị. Tuy nhiên, khi đi sâu phân tích cách lựa chọn và cách diễn đạt, có thể thấy rõ những bất cập khiến cho các đột phá này chưa thật sự mang tính “đột phá”, thậm chí có nguy cơ rơi vào quỹ đạo cũ, dàn trải và thiếu sức thuyết phục. Trước hết, ba đột phá “truyền thống” là thể chế, hạ tầng và nhân lực tiếp tục được nêu lại trong nhiệm kỳ này mà chưa thấy sự đổi mới trong tư duy. Các khâu này vốn đã hiện diện xuyên suốt nhiều kỳ đại hội, song lần này vẫn chỉ lặp lại mô-típ quen thuộc, thiếu sự gắn kết với bối cảnh hoàn toàn mới sau khi sáp nhập ba địa phương. Sự hợp nhất này không chỉ làm thay đổi quy mô và...

Trong dòng chảy tám thập kỷ kể từ khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời năm 1945, kinh tế Việt Nam đã trải qua một hành trình đầy biến động, phản ánh sự đan xen giữa hoàn cảnh lịch sử, lựa chọn chính sách và bối cảnh quốc tế. Từ xuất phát điểm là một nền kinh tế kiệt quệ sau nạn đói năm 1945, thiếu thốn gần như toàn bộ nguồn lực vật chất, Việt Nam đã phải trải qua những năm dài chiến tranh khốc liệt, giai đoạn bao cấp trì trệ, rồi công cuộc Đổi mới từ năm 1986 mở ra bước ngoặt cho đất nước. Từng bước vượt qua khủng hoảng, kiên trì hội nhập, đất nước đã dần định hình mô hình kinh tế thị trường, tận dụng hiệu quả làn sóng toàn cầu hóa như lực gió để nâng cánh diều kinh tế đất nước bay lên. Đến nay, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những nền kinh tế mới nổi năng động bậc nhất châu Á, với tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao trong nhiều thập kỷ liên tục. GDP bình quân đầu người năm 2025...