Về sự phân mảnh công nghiệp và các hàm ý cho chiến lược công nghiệp hóa mới

Dữ liệu Ngân hàng Thế giới (2024) cung cấp một lát cắt quan trọng về môi trường đầu tư năng lượng tái tạo toàn cầu, thông qua hai biến số nền tảng: GDP bình quân đầu người và chi phí sử dụng vốn bình quân (WACC – Weighted Average Cost of Capital) dành cho các dự án điện mặt trời quy mô lớn. Đây là cặp biến phản ánh trực tiếp năng lực phát triển năng lượng sạch của từng quốc gia, bởi GDP/người cho biết mức độ phát triển kinh tế – xã hội, còn WACC quyết định chi phí huy động vốn – yếu tố then chốt trong tổng chi phí sản xuất điện tái tạo. Điểm đáng chú ý là Việt Nam, dù vẫn được xếp trong nhóm thu nhập trung bình thấp, lại có mức WACC khoảng 7%, tương đương mức trung bình toàn cầu của nhóm thu nhập trung bình và thậm chí thấp hơn nhiều quốc gia có thu nhập tương đương hoặc cao hơn. Điều này cho thấy nhà đầu tư quốc tế vẫn đánh giá Việt Nam là thị trường có mức rủi ro chấp nhận được, phản ánh sự ổn định...

Tăng trưởng năng suất lao động trong các nền kinh tế Đông Á – Thái Bình Dương ba thập niên qua cho thấy một mẫu số chung: những quốc gia có mức độ tái cơ cấu mạnh, tức là chuyển dịch lao động khỏi các ngành có năng suất thấp sang các ngành có năng suất cao hơn, thường đạt mức tăng trưởng năng suất vượt trội. Việt Nam là một ví dụ tiêu biểu. Số liệu giai đoạn 1991 – 2018 cho thấy tái cơ cấu đã đóng góp đáng kể vào tăng năng suất của Việt Nam, với những động lực khác biệt qua từng thời kỳ và đặt Việt Nam vào nhóm nền kinh tế dịch chuyển thành công nhất khu vực. Giai đoạn 1991 – 1996 đánh dấu sự bùng nổ của tăng năng suất nhờ tái cơ cấu. Việt Nam ghi nhận mức đóng góp rất mạnh từ dịch chuyển lao động sang các ngành phi nông nghiệp, đặc biệt là dịch vụ và công nghiệp. Số liệu cho thấy khu vực dịch vụ đóng góp 3,01 điểm phần trăm vào tăng năng suất, trong khi công nghiệp chế tạo đóng góp 0,72 điểm phần...

7 tháng đầu năm 2025 đã ghi nhận những chuyển động đầy trái chiều trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Một mặt, số lượng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng trưởng mạnh mẽ, cho thấy tín hiệu tích cực về niềm tin kinh doanh. Mặt khác, số doanh nghiệp buộc phải rút lui khỏi thị trường vẫn ở mức cao, phản ánh những khó khăn đang bủa vây hoạt động sản xuất – kinh doanh. Theo số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong giai đoạn từ đầu năm đến hết tháng 7/2025, cả nước có khoảng 174.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng tới 22,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Con số này cho thấy các doanh nghiệp vẫn đang nhìn thấy những tia sáng cơ hội giữa bối cảnh kinh tế trong và ngoài nước còn nhiều biến động. Trong số đó, có 107.700 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng vốn đăng ký đạt 928.400 tỉ đồng, tăng lần lượt 10,6% về số lượng và 5,5% về vốn so với cùng kỳ năm 2024. Đáng chú ý, lượng vốn...

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, ngành nông nghiệp Việt Nam vẫn ghi nhận những kết quả tích cực trong nửa đầu năm 2025. Theo thông tin công bố tại buổi họp báo thường kỳ do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 3/7, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm nghiệp và thủy sản trong 6 tháng đầu năm đạt 33,84 tỉ USD, tăng 15,5% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng tháng 6/2025, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành ước đạt 5,93 tỉ USD, tăng 5,3% so với cùng kỳ năm trước. Điểm sáng xuất khẩu Điểm đáng chú ý là xuất khẩu cà phê, khi lần đầu tiên đạt 5,45 tỉ USD trong nửa đầu năm – mức cao kỷ lục từ trước đến nay. Mặc dù lượng cà phê xuất khẩu chỉ tăng 5,3%, nhưng giá trị xuất khẩu lại tăng mạnh tới 67,5%, cho thấy giá xuất khẩu bình quân đã đạt mức rất cao. Trong tháng 6/2025, Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 130 nghìn tấn cà phê, thu về 741,1 triệu USD. Bên cạnh cà phê, nhiều mặt hàng chủ lực khác cũng ghi nhận mức...

Trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, cùng với sự phát triển bùng nổ của thương mại điện tử, các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và sản xuất hàng giả tại Việt Nam ngày càng trở nên tinh vi, khó kiểm soát và nguy hiểm hơn. Sáu tháng đầu năm 2025, các lực lượng chức năng trên toàn quốc đã xử lý 50.763 vụ vi phạm, giảm gần 21% so với cùng kỳ năm 2024. Tuy nhiên, điều đáng báo động là các vụ buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng nhập lậu lại tăng mạnh gần 80%, từ 6.042 vụ lên đến 10.862 vụ. dồng thời số vụ án vi phạm liên quan đến hàng giả, hàng kém chất lượng và xâm phạm sở hữu trí tuệ vẫn tiếp tục tăng, với mức tăng 8,63% (từ 3.010 vụ lên 3.270 vụ). Nhìn tổng quan bức tranh, số liệu các năm gần đây cũng cho thấy tình trạng này không hề thuyên giảm. Từ 2021 đến 2024, số vụ vi phạm được phát hiện mỗi năm luôn ở mức cao, dao động từ hơn 137.000 đến gần 147.000 vụ. Đặc biệt, các vụ...

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu về thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, Việt Nam đang có bước chuyển mình mạnh mẽ khi thực thi chiến lược FDI có chọn lọc. Thay vì chạy theo số lượng, Việt Nam cần ưu tiên chất lượng – thu hút các dự án có công nghệ tiên tiến, giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường và có khả năng lan tỏa tới khu vực kinh tế trong nước. Đây là bước đi chiến lược giúp hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và sản xuất công nghệ cao trong khu vực, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và đầu tư vào công nghệ cao đang diễn ra mạnh mẽ. Dòng vốn FDI “chất” hơn: Kích hoạt động lực tăng trưởng mới Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn FDI tại Đông Nam Á nhờ môi trường chính trị ổn định, hệ thống pháp lý đang được cải thiện và định hướng phát triển rõ ràng. Năm 2024, ngành công nghiệp chế biến – chế tạo dẫn đầu với hơn 25,5 tỷ...

Từ ngày biểu giá điện mới được ban hành, đã có nhiều ý kiến tranh luận về tính hợp lý, tác động đến hộ tiêu dùng cũng như hàm ý chính sách. Để có cái nhìn thực chất hơn, bài viết này phân tích so sánh biểu giá điện trung bình cũ và mới theo từng mức tiêu thụ điện từ 1 đến 1000 kWh, dựa trên bộ dữ liệu chi tiết về đơn giá trung bình tính theo kWh tiêu thụ. Phân tích thống kê cho thấy: Mức giá trung bình giữa hai biểu giá gần như tương đương. Tuy nhiên, sự phân tán trong biểu giá mới cao hơn, thể hiện rõ mức độ phân tầng giá theo lượng tiêu thụ. Điều này cho thấy biểu giá mới không đặt mục tiêu tăng thu tổng thể, mà tái cấu trúc lại gánh nặng giá điện theo nguyên tắc “người sử dụng nhiều trả nhiều”. Biểu giá điện mới thể hiện rõ chủ trương điều tiết tiêu dùng thông qua cơ chế phân hóa giá theo lượng điện sử dụng. Biểu đồ so sánh giá điện trung bình giữa biểu giá cũ và mới cho thấy sự thay đổi...

Trong hơn một thập kỷ qua, Việt Nam đã ghi nhận sự gia tăng vượt bậc trong việc ứng dụng robot vào lĩnh vực sản xuất. Đây là xu thế phản ánh rõ quá trình công nghiệp hóa theo hướng hiện đại. Nếu như vào năm 2010, số lượng robot công nghiệp vận hành trong nước chỉ ở mức dưới 1.000 đơn vị, thì đến năm 2022, con số này đã lên tới gần 24.000 đơn vị, tức tăng gấp hơn 24 lần. Đáng chú ý, giai đoạn từ 2016 trở đi chứng kiến tốc độ tăng trưởng bứt phá, cho thấy bước ngoặt rõ rệt trong tư duy và chiến lược phát triển sản xuất, khi doanh nghiệp ngày càng chú trọng đến tự động hóa để nâng cao năng suất và giảm phụ thuộc vào lao động thủ công. Sự bùng nổ này diễn ra trong bối cảnh thuận lợi, khi Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong các ngành công nghệ cao. Cùng với đó, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) phát triển mạnh mẽ, kéo theo nhu...

Phân tích từ dữ liệu của Ngân hàng Thế giới mang đến một góc nhìn đáng chú ý về mối liên hệ giữa tỷ lệ lao động trong ngành công nghiệp và mức độ ứng dụng robot tại nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Khi đặt trong bối cảnh so sánh với xu hướng toàn cầu và khu vực Đông Á – Thái Bình Dương (EAP), bức tranh hiện ra là quá trình công nghiệp hóa đang song hành với tự động hóa ngày càng mạnh mẽ. Đây không chỉ là biểu hiện của thay đổi công nghệ trong sản xuất, mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai việc làm và định hướng chính sách ở các nền kinh tế đang phát triển. Đồ thị cho thấy mối liên hệ đáng chú ý giữa tỷ lệ lao động trong ngành công nghiệp và mức độ robot hóa được đo bằng log số lượng robot công nghiệp trên 1.000 lao động (tính từ năm 1995). Trong đó, tỷ trọng lao động công nghiệp phản ánh mức độ công nghiệp hóa của nền kinh tế, còn mức độ robot hóa thể hiện chiều sâu tự...

Trong vòng chưa đầy một thập kỷ, robot đã bước vào các nhà máy tại Việt Nam với tốc độ nhanh chưa từng thấy, đặc biệt trong các ngành sản xuất có giá trị gia tăng cao như điện tử, thiết bị điện và máy tính. Đằng sau xu hướng này không chỉ là làn sóng công nghệ toàn cầu, mà còn là kết quả của chính sách thúc đẩy đầu tư, hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, cũng như nắm bắt cơ hội dịch chuyển chuỗi cung ứng do căng thẳng thương mại Mỹ – Trung. Tuy nhiên, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu robot hóa có đang làm mất việc làm hay đang tạo ra một thị trường lao động mới? Phân tích dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới cho thấy, việc áp dụng robot có tương quan tích cực với tăng trưởng việc làm và thu nhập tại các địa phương. Cụ thể, những huyện có mức độ robot hóa cao hơn ghi nhận mức tăng đáng kể về tổng số việc làm và mức lương trung bình của người lao động. Nhưng tác động tích cực này không chia đều cho...